Hedefimiz
Sergi
Pullarda Bilim
Bilim İnsanları
E-Metinler
Mesaj Panosu

 

 

 

 

 

 


Zafer Gölen
Osmanlı Devleti’nde Baruthâne-i  Âmire (XVIII. Yüzyıl)
Türk Tarih Kurumu Yay., Ankara 2006, 355 s.
ISBN 975-16-1859-2

 

 

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ

XI

KISALTMALAR

XIII

KONU VE KAYNAKLAR

XV

GİRİŞ

1

XVIII. YÜZYILDAN ÖNCE OSMANLI BARUTHÂNELERİ

 

A- İSTANBUL BARUTHÂNELERİ

3

1- Atmeydanı Baruthânesi

3

2- Kâğıthane Baruthânesi

4

3- Okmeydanı Baruthânesi

4

4- Şehremini Baruthânesi

5

B- İSTANBUL DIŞINDAKİ BARUTHÂNELER

7

1- Gelibolu Baruthânesi

7

2- Selânik Baruthânesi

10

3- Bağdat Baruthânesi

15

4- Budin Baruthânesi

17

5- İzmir Baruthânesi

18

6- Mısır Baruthânesi

19

7- Temeşvar Baruthânesi

21

8- Bor Baruthânesi

22

C- KALE BARUTHÂNELERİ

23

D- ÖZEL BARUTHÂNELER

25

BİRİNCİ BÖLÜM

 

BARUTHÂNE-İ ÂMİRE’NİN KURULUŞU VE TEŞKİLATI

 

A- BARUTHÂNE-İ ÂMİRE’NİN TARİHÇESİ

28

B- BARUTHÂNE-İ ÂMİRE BİNALARI

38

1- Kalhâneler

42

2- Sergihâne

45

3- Perdahthâne

46

4- Hamam

47

5- Mahzen, Nöbet Kuleleri ve Cami

48

6- Ahır

49

C- BARUTHÂNE-İ ÂMİRE PERSONELİ

50

1- İdari Personel

50

a- Nazır

50

b- Barutçubaşı

66

c- Ruznamçeci

70

d- Mübaşir

72

e- Katip

75

f- Zabitler

76

2- Teknik Personel

77

a- Barutçu Neferleri

77

b- Kükürtçüler

83

c- Vezneciler

86

d- Perdahtçılar, Çarkçılar, Kömürcüler

88

e- Demirciler (Ahengirân)

89

f- Kazancılar (Kazgancılar)

90

g- Marangoz

91

3- Diğer Görevliler

92

a- İmam ve Müezzin

92

b- Seyis

94

c- İskender Çelebi Bahçesi Ustası

95

d- Hamallar

95

e- Mavnacılar

98

f- Baltacılar

101

g- Nalbant

102

h- Bekçiler

103

i- Saka

104

İKİNCİ BÖLÜM

 

BARUTHÂNE-İ ÂMİRE’NİN MALİ KAYNAKLARI

 

A- AVÂRIZ GELİRLERİ

108

1- Avârız Bedeli

112

2- Nüzül Bedeli

114

B- CİZYE GELİRLERİ

115

C- MUKATAA GELİRLERİ

120

1- Âdet-i Ağnam Mukataası

128

2- Resm-i Dönüm Duhân (Tütün) Mukattası

129

D- GÜMRÜK GELİRLERİ

131

E- BELEDİYELER

132

F- BEDEL-İ TIMAR GELİRLERİ

133

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

 

BARUT ÜRETİMİNDE KULLANILAN HAMMADDELER VE MALZEMELER

 

A- HAMMADDELER

135

1- Güherçile

135

2- Kükürt

139

3- Odun Kömürü

142

4- Odun

145

5- Tuz146

 

B- HAMMADDE TEMİNİ

147

1- Güherçile Temini

148

2- Kükürt Temini

159

3- Odun Kömürü Temini

163

4- Odun Temini

168

C- HAMMADDE TEMİNİNDE KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER

172

1- Güherçile Temininde Karşılaşılan Güçlükler

173

a- Güherçile ve Barut Kaçakçılığı

174

b- Nakliye Güçlükleri

178

c- Mubayaacıların Neden Olduğu Problemler

179

d- Halkın Barut Üretmesi

180

e- Yerel Yöneticilerin Çıkardığı Güçlükler

183

2- Kükürt ve Odun Kömürü Temininde Karşılaşılan Güçlükler

185

D- MALZEMELER

186

1- Barut İmaliyle İlgili Malzemeler

186

a- Varil

186

b- Deri (Meşin)

190

c- Tekne

193

d- Demir (Ahen)

194

e- Bakır (Nühas)

195

f- Kereste

197

g- Yelken Bezi

199

h- Fıçı

200

i- Kalbur (Gılbar)

200

j- Kova (Gerdel)

201

k- Elek

201

l- Çanak

201

2- Diğer Malzemeler

203

a- Arpa

203

b- Saman

206

c- Nal ve Çivi (Mıh)

208

d- Koşum Kayışı

210

e- Yağ

211

f- Urgan

212

g- Çul

213

h- Yular

213

i- Köstek, Kaşağı ve Semer

213

j- Sabun

214

k- Çuval

215

l- Çivi (Mismâr)

215

m- Kürek

216

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

 

ÜRETİM VE TÜKETİM

 

A- ÜRETİM

218

1- Barut Üretim Yöntemleri

218

2- Barut Üretim Teknolojisi ve Kalitesi

220

a- Üretim Teknolojisi

220

b- Üretim Kalitesi

223

c- Barut Kalitesini Artırmaya Yönelik Çabalar ve Azadlu Baruthânesi’nin Kuruluşu

238

3- Barut Üretim Miktarları ve Maliyet

246

4- Barut İthali

252

B- TÜKETİM

256

1- Sefer İhtiyaçları

258

2- Kurumların İhtiyaçları

260

3- Donanma

261

4- Kalelerin ihtiyaçları

266

5- Diğer İhtiyaçlar

274

SONUÇ

279

BİBLİYOGRAFYA

284

DİZİN

299

EKLER

317

EK 1: DİPNOTLARDA KULLANILAN DEFTER VE BAZI BELGELERİN KAPSADIĞI TARİHLER

317

EK 2: III. SELİM DÖNEMİ BARUTHÂNE-İ ÂMİRE’NİN DÜZENLENMESİ

319

EK 3: PARA, AĞIRLIK VE HACİM BİRİMLERİNİN KARŞILIKLARI

322

EK 4: BELGELER

323

EK 5: RESİMLER

338

EK 6: KOKİ VE HARİTALAR

350

 

 

http://www.bilimtarihi.org
Son güncelleme: 14.07.2010

© 2009
En iyi görüntü 1024*768 çözünürlük ve Internet Explorer 7.0 tarayıcı gerektirir.